Skip to content

Внимание ! Мы в Одноклассниках

Дьикти түбэлтэ (кэпсээн)

 

Куосталаах Соппуруон өрдөөҕүтэ биир дьикти түбэлтэҕэ түбэһэн тураллар. Итиннэ майгынныыры быйыл нууччалыы хаһыакка биир суоппар кэпсээбитин суруйбуттарын ааҕан баран, «эмиэ үс киһи эбит дуу, ити аата туох эбитэ буолла?» диэн эмиэ кэпсээним биир геройун курдук дьиктиргээн турардаахпын.

Бээ, саас-сааһынан кэпсээтэххэ, доҕоттоор, дьэ маннык …

Кустуу кэлбиччэ, киэһэрэн эрэр да буоллар, Соппуруоннаах Куоста кэлбит эбэлэриттэн, биир чараас кырыыны аҕыйахта атыллаан быһа түһээт, чугастааҕы Хомустаах күөлгэ киирэн, илим үтээри, тиэтэйэ-саарайа, урут хаалларбыт тыыларын диэки хаамыстылар. Бу эбэ барахсан балыгынан кинилэри сайыны быһа күндүлээн бэркэ абыраабыта, эбэн эттэххэ, бу сир отчуттарын барыларын даҕаны диэххэ сөп. Кэнсиэрбэҕэ тэҥнээх ас буолуо дуо, сорохтору баҕас молооруччу уоппута. Дьэ, онон Соппуруоннаах эрдэттэн бүөрэмньи санаалаах, оҥостон аҕай кэлбиттэрэ. Тула көрдөххө, бу алааска олорбут дьон өтөхтөрүн онно, күрүө-хаһаа сэмнэҕэ, иҥнэйбит сэргэ, киһи уҥуохтаах халдьаайы — манна дьон-сэргэ хаһан эрэ ньир-бааччы тигинээн олорбуттарын туоһута буолан, тулаайахсыйа кубарыспыттар…

— Соппуруон, бу кытайдар илим атыылаан абыраатылар дии санаабаккын дуо? — Куоста үрүксээгиттэн илимнэрин хостуу-хостуу киһитин диэки көрөн ылбыта.

— Илимнэрэ баҕас үчүгэй, бу тимирдэрин көрөн ыллахха. Сорох маллара баҕас күнүнэн алдьанар быһыылаах дии.

— Сатабыллаах саһыл саҕалаах буоллаҕа. Харчы буоллаҕа дии, харчы. Түргэнник алдьаннаҕына, эмиэ атыылаһаргар тиийэҕин. Бэл, дьахтар симэҕин, оҕуруолаах этэрбэһи, онтон да арааһы үтүктэ охсон, атыылыыллар буолбат дуо? Дьэ, барыны бары сатыыр, сүрэхтээх омук диэтэҕиҥ.

— Аны үтүктэллэрин боппуттара, доҕоор, сүрэ бэрт дии. Хайдах сахалар оҥоһукпутун бэйэлэрин киэннэрин курдук бачаачайдаатахтарай? Чэ, эн, куолулуу олорбокко киирэн үтэ оҕус, мин уубун өрүөм, бачча кэлбиччэ эбэбитин да аһатыахпыт, — Куоста хара хоруо буолбут кыра солуурчаҕын үрүксээгин быатыттан сүөрэн ылла, саппыкытын оһун тардынна. Иккиэн аргыстаһан эбэлэрин диэки хаамыстылар.

Тыыларын көрбүтэ-истибитэ буолан баран, «син үчүгэй эбит, аны сайын кырааскалаан бөҕөргөтөн биэриэхпит», — дэһистилэр. Күөл кытыытыгар киллэрэн, Соппуруон аргыый сэрэнэ үктэнэн, тыытыгар туран эрэн эрдиитин ылан, кытыыттан анньынан кэбистэ. Куоста солуурчаҕын иһин от үргээн сууйбута буолла, иһигэр «туох кирэ буолбут үһүө…» диэн ботугураат, тоҕо сүөкээтэ. Онтон уутун тобус-толору сомсон ылла, сороҕун көҕүрэтэн чарылатаат, аҕыйах хаамыылаах оллоонун маһыгар ыйаан баран, уруккуттан бэлэм сытар маһын уурталаата. Сайын хаһааммыт туос хоҥхолойуттан тырыта тыытаат, испиискэ уотун таҕайда. Кураанах мастаах кутааҕа уута өр көһүттэрбэккэ, сотору кытыытыттан саҕалаан, улам-улам үрүҥ күүгэннэнэн, оргуйан куобахтаан барда. Хара чэйиттэн холбоччу туппут хаҥас ытыһыгар кээмэйдээн, оргуйа турар уутугар бырахта. Санаа курдук тэптэрэ түһээт, таһааран сойута уурда. Киһитин кэтэһэ таарыйа табахтыы-табахтыы аһын-үөлүн бэрийэн баран, тиэрэ түһэн «сис көннөрдө», устунан утуйбутун бэйэтэ да билиминэ хаалла. Айылҕаҕа кэлбит дьон тугун ыксыахтарай, өссө илимнэрин көрөн киэһээҥҥи аһылыктарын булунуохтара. Соппуруона кэлэн: «Хайа, бу киһи даҕаны, утуйа сытар дуу? Дьэ абыраммыт да киһигин, хараххын симиэҥ эрэ кэрэх, утуйан муннуҥ хаһыҥыраабытынан бараҕын. Чэ, тур, аһыахха, мааҕыыҥҥаттан сиһим үөһэ испэр хам сыһынна,» — диэн уһугуннарар саҥатын уутун быыһынан иһиттэ. «Утуйдум дуу, утуйбатым дуу, бу киһи бэлиэр кэлэ охсубут дуу. Чэ, аһыахха, чэйбит сойдоҕо!» — диэт, ойон турда.

— Бастаан эбэбитин, өтөхпүтүн аһатыахха буоллаҕа дии,- Куоста тимир куруускалаах арыгыны күдээрис гына ыһаатын, уота биирдэ өрө сандаарыс гынна. — Оок, эһэкээним үөрдэ!

— Хайа, бу кээһэр чэйгиттэн, табаххыттан уонна бу арыылаах килиэпкиттэн эмиэ биэр эрэ, — диэн баран Куоста суол-суол бэлэмнии оҕуста.

— Оттон, аҕал ээ, итиннэ хамаандалыы олоруоҥ дуо? Оттон сиэлиҥ? Эмиэ умнубут! Миэхэ баар диэбэтэҕиҥ буоллар, аҕаларым хаалла, — Соппуруон кэлэйбиттии тутунна.

— Эн да укта сылдьыаххын. Мин өйүм бааллан, умнан быһа сытыйбыппын. Чэ-чэ, эбэһээт сиэллээх буолуохтаах буоллаҕай, — Куоста сапсыйан кэбистэ.

Икки атастыылар: «Сибиэһэй салгыҥҥа сылдьар үчүгэйин, дьиэҕэ түүнүгүрэ сытар курдук буолуо дуо?» — дэһэ-дэһэ аҕалбыт ыһыктарыттан биир «Русская водка» диэн суруктаахтарын начаас үлүгэр «түгэҕин көрдүлэр». Айахтара аһыллан арааһы бары ыаһахтаһа-ыаһахтаһа иккистэрин кураанахтыы охсубуттарын билбэккэ да хааллылар. Лаппа холуочуйа быһыытыйбыт дьон: «Ээ, илими, нокоо, сарсын көрүллүө, аны эбэҕэ мээнэ киириллибэт», — диэн «өйдөөхтүк дьаһаннылар». Эннэрин-миннэрин билсэр дьон быһыытынан, икки улахан саҥалаах дьон былдьасыһа-былдьасыһа сэһэргэһэн кыра оҥкучах алаас иһин киэһээҥҥи дьыбарга ылан кэбистилэр. «Чэ, түксү, барыахха!» — диэн балок дьиэлээх алаастарыгар төннөөрү сээкэйдэрин хомуннулар, чэйдэрин тобоҕун Куоста сөҕүрүйбүт кутаатыгар кута-кута: «Мин куппатым, хаар-самыыр уута түстээ-ээ», -диэн холуочук куолаһынан эҥээриттэ, ордубут маһы тарҕата ыһаттаата, орпут уутун «сэрэххэ» диэн барытын иҥнэри кутта. Илийбит хара хоруо мас умуллаары аатыгар буруолаан тыккыраабытын атаҕынан тэпсэн биэрдэ.

— Эс, доҕоор, бэйэҥ уу кутан баран тугу артыыстыыгын? – Соппуруон нэгирбит андаатар бэргэһэтин кэтэҕэр анньынан баран, холуочугар тэптэрэн, көрүдьүөһү көрбүттүү, күлэн ыгыһынна.

— Аргыый, күлүмэ диибин буолбат дуо, уот иччитэ истэн, өһүргэниэ… Солуута суох буолума эрэ, эн! Ити аҕам оҕонньор былыр этэрин үтүктэбин. Былыргылар барыны бары билэллэр. Оттон эн хайдах гынары чуолкай билэҕин дуо? Эппиэттэһэҕин дуо? — Соппуруон хардары хадьардаһыах курдук гынан иһэн, сапсыйан баран, үрүксээгин быатын бэрт эрэйинэн ынчыктаһан кэтэн баран, киһитин диэки хайыһан да көрбөккө, төннөр аартыктарын диэки адаҥхастыы турда. Куоста сээкэйин хомунан балай эмэ мучумааннаһан баран, киһитин батыһан батыаккалаата. Онтон тоҕо эрэ кэннин хайыһан көрдө. Дьэ, доҕоор, көрбөтөҕүн көрөн соһуйан, тиэрэ кэлэн эрэ түспэтэ! Хантан да кэлбиттэрэ биллибэт: үс хара күлүк киһи, балай эмэ тэйиччи да буоллар, суол устун кинилэри батыһан иһэллэр эбит! Өй ылан, киһитин ситээри, сүүрбүтэ буолла да, атахтара кыаһыламмыт курдук бакаайыланна, ыксаабыт-ыгылыйбыт куолаһынан үөгүлүү былаан: «Нохоо, күүт! Атын дьон батыстылар быһыылаах!» — диэбит саҥатын, бэл, бэйэтэ атыҥырыы иһиттэ. Соппуруона киһи эрэ буоллар ити саҥаттан тохтуу биэрдэ, кэннин хайыста, көрбүтүн итэҕэйбэтэ: туу сүрэҕин курдук мүлгүгүр сарыннаах үс хара күлүк кинилэри батыһан, кинилэр курдук айан суолун туппуттар! Ортокулара ордук улаатан барыйан көстөр, биирдэрэ орто, биирдэрэ намыһах кыра уҥуохтаах, күлүк курдук дьон! Бу иэдээни! Хайдах эрэ кинилэртэн киһи куйахатын үмүрү тардар, дьулаан куттал суоһуур курдуга…

Куосталаах, бэл, холуочуктара ааһарга дылы гынна, туора-маары баадыйалаан, дьиэлэрэ баар сирдэрин диэки уҥуох-уҥуохтара халыр-босхо баран, сүүрэр-хаамар икки ардынан түһүнэн кэбистилэр. Санааларыгар, субу ситэ баттаан ылыах курдуктар, ийэ-хара көлөһүннэрэ сирэйдэригэр сар түстэ, тымныы сүүрээн иэннэрин кэдэҥнэттэ. Соппуруон сайыны быһа оттообут алааһыгар киирээт, арыый холкутуйа быһыытыйда, «баҕар, хаалтара буолуо», — диэх курдук санаан эмиэ кэннин хайыспыта, син-биир тэппит атахтарын кубулуппакка батыһан иһэллэрэ…

Хомус быыһыгар умса быраҕылла сытар биир эрэ киһиэхэ сөптөөх кыра тыыларын эргитэ тутта да, күөлүгэр үтэн дьурулатан киллэрээт, эрдиитин ылан, түбэһиэх эрдэн ууну таһыйан чаллырҕаппытынан барда. Онтон Куостата быстыа дуу, ойдуо дуу күөлү эргийэ хаамыытын эбэн, силистэн-мутуктан иҥнэн охто сыһа-сыһа иннин диэки дьулуруйбутунан барда. Дөрүн-дөрүн кэннин хайыһан көрдөҕүнэ, син-биир батыспыттарын кубулуппакка, харыс да хаалбакка тилэх бу уопсан иһэллэр!.. Аара туруорбах балаҕан сэмнэхтээх улахан өтөххө тиийэн кэлээт, уруккуттан «айыы маһа» диэн мэлдьи иһигэр саныыр улахан харыйатын анныгар быыһатыахтыы баатыйалаан киирэн, турунан кэбистэ. «Маһым барахсан, көстүбэттэртэн быыһаа-араҥаччылаа!» — диэн ааттаһан ботугураата. Холуочук санаатыгар эбитэ дуу, хайдах эрэ маһа барахсан күөгэҥнэс лабаатынан сымнаҕастык хаххалыы саппыта…

Төһө өр маннык турбутун билбэтэ, арыычча уоскуйа быһыытыйан, быыһаабыт-абыраабыт маһын хаххатыттан тахсан тула өттүн көрүммүт — били батыһааччылара дьэ суох буолбут этилэр. «Ханна бардахтарай?… Ээ, арааһа, ити балаҕан таһынан ааһар былыргы айан суолунан аастылар дуу, хайа үөдэн дуу, көстүбэттэр дии, быһыыта…» — диэх курдук санаан ылла. Этэ-сиинэ хайдах эрэ ыараабыт курдук, сэниэтэ эстибит, сылбаахы буолбут. Тэҥнэһиэ дуо, ыраах барыаран көстөр дьиэтин диэки хааман нүксүҥнүү турда…

Ити бириэмэҕэ Соппуруон тыытыгар олорон, куоппукка холонон, балогар тиийэ охсон, икки уостаах саатын ылан, киһитин быыһыыр толкуйга түспүтэ. «Дьэ, балыыҥка да буолла! Били киһим хайдах эрэ дьаабыланан истэ буолла?» — диэн саныы-саныы харса суох эрдинэн, күөлүн туоруу охсубута. Тыытын кытыыга соһон таһаараат, балогун диэки сүүрбүтэ. Тиийээт, аанын баттатыгын туора илгэн быраҕаат, дьиэтигэр ойон киирдэ. Маарыын кэлээт, муннукка өйөннөрбүт саатын сулбу таһыйан ылла, батарантааһыттан икки ботуруону ылан саатыгар укта оҕуста. Эбии түөрдү-хаһы сэрэххэ диэн сиэбигэр угунна да, түргэн үлүгэрдик киһитэ кэлиэхтээх сирин диэки ыстанна. Аҕыйахта атыллаатын кытта, тумустаан киирбит арыы талахтар кэннилэриттэн киһитэ аа-дьуо салбыҥнаан тахсан кэллэ.

— Хайа, Куоста, кэллиҥ дуо? — диэн тоҕо эрэ улаханнык ордоотоон ыйытта.

— Баарбын-баарбын… тыыннаахпын… Хааллылар быһыылаах…

— Айыылааҕын оннук буоллун, чэ, дьиэҕэ баран, тимир оһоҕу оттон өтөхпүт иччититтэн көрдөспүт киһи дуу… — Соппуруон саатыттан ботуруонун хостуу-хостуу киһитин салбаҕырбыт сирэйин-хараҕын одууласта.

— Оттон инньэ гынан көрүөххэ…

Куоста ол түүн түүл түһээтэ. Ааннарын аргыый аһан, биир арбаҕастаах хаһан да харахтаабатах оҕонньоро киирэн кэллэ. Киниттэн Куоста хайдах эрэ куттаммат, саҥата суох көрө сытта. Оҕонньор тугу да саҥарбакка остуолга саҥата суох кырыыбалыы соҕус туттан, олорунан кэбистэ, хайдах да дьүһүннээҕэ кыайан көстүбэт. Куоста кинини хайдах эрэ миигин харыстыыр, араҥаччылыыр дии саныыр. Ол курдук олорон баран, тахсан эрэр курдуга…

Сарсыныгар эрдэ туран, иккиэн истэригэр улаханнык дьааххана саныы-саныы илимнэрин көрө бардылар. Хайдах эрэ дьик-дьах тутта сылдьан илимнэрин көрдүлэр. Кыркаҕа суох ыраас халлааҥҥа күлүбүрэччи көрбүт күн уота, күһүҥҥү чэбдик салгын бэҕэһээҥҥи түбэлтэни кубарыччы мэлдьэспит курдуктара.

Арай көтөҕөнөн бүрүллүбүт эргэ киһи уҥуохтаах халдьаайы ханнык эрэ көстүбэт ыар тыынынан хам баттыырга дылыта. Соппуруоннаах Куоста баһаам элбэх бөдөҥ лэһигирэс собону ылан, хайа-хайалара сэмээр истэригэр эрэ үөрдүлэр. Улахан саҥа-иҥэ суох, ботур-итир кэпсэтэ-кэпсэтэ сыыра-саарыөтөхтөрүгэр төнүннүлэр. Дьиэлэригэр кэлбиттэрэ: Хабырыыл оҕонньор кыра уолунуун Сөдүөттүүн бултанар сирдэригэр Дьирикилээххэ ааһан иһэн, «сынньана таарыйа» диэн кинилэри кэтэһэн олороллоро. Ыттара Моойторук дьон иһэрин көрөөт, үрбүтүнэн ойон турда. Иччитэ буойан «чоттуурун» кытта, кутуругун купчуччу туттан, буруйдаммыттыы кылап-халап көрө-көрө эргэ балаҕан кэннигэр аа-дьуо хааман сыбдыйан тиийэн, сытынан кэбистэ. Куосталаах ыалдьыттарын көрөн улаханнык сэргэхсийдилэр, кумааҕы хордуоҥканы ылан, быччыкыларын таҥнары сүөкээтилэр. Сип-сибиэһэй лэһигирэс соболор өрүтэ мөхсө, кутуруктарынан лаһыйа түстүлэр. Оҕонньор эмис бөдөҥ собону көрөн: «Оо, бу үчүгэйи, хата, ыксаабакка аһаан, эбэ балыгыттан амсайан барыллыыһы!» — диэн саҥа аллайа түстэ. Ону-маны ыаһахтаһан, тото-хана аһаан баран, Хабырыыллаах салгыы айаннаары: «Бээ-бээ, иҥсэбитигэр, балык буһартаран сиэн хойутаары гынныбыт» — диэн бараары хомуннулар.

Куоста Соппуруонун көрөн ылаат:

— Хабырыллаа, бээрэ, биири ыйытаары гынабыт ээ… — диэбитигэр, оҕонньордоох уол «бай, ол тугуй» диэх курдук, сонурҕаабыт дьүһүннээх төттөрү олорунан кэбистилэр.

— Тыах даа-а? Дьэ, ол тугу ыйытаары гынаҕыт? — оҕонньор дьоно тугу дииллэрин кэтэһэн сигиэйкэ бэргэһэтин устан түһэҕэр уурунна уонна баана сылдьар былаатын сэгэтэн уҥа кулгааҕын, иһиллиирдии быктаран, даллатан кэбистэ. Соппуруон көхсүн этиппэхтээн баран, бэҕэһээҥҥи түбэлтэни быһыта-орута да буоллар кэпсээн биэрдэ. Куоста: «Эн оннугу билэҕин дуо, кырдьаҕаас? Истэр-билэр этиҥ дуо?» — диэн токкоолоһор киһи буолла. Дьонноро итини бэркэ сөҕө, муодаргыы иһиттилэр. Сөдүөт: «Хата, аны биһиги көрсөрбүт буолуо», — диэн айахха киирбиччэ саҥаран кэбиһэн, «Туокката суоҕу тыллаһыма!» — диэн аҕатыттан кынчарылынна. Оҕонньор балай эмэ саҥата суох олорон баран:

— Сиргитин-уоккутун аһаттыгыт ини?… Итинник үс киһини былыргылар айан абааһылара буолуо диир буолаллара. Дьиҥэ да, мээнэ айдаарыллыбатын бэйэҕит да билэн эрдэххит… Уонна өскүөрүтүн этэбин, эһиги дьиэҕит аанын хатанныбыт да, онон бүтэр диэхтииргит буолуо. Олбуоргут аанын эмиэ үчүгэйдик саба сылдьыахтааххыт ээ. Аартыкка дьиэ-уот туттуллубат, ону миигинэ да суох билэр буолуохтааххыт. Бу дьиэҕитин күрүөлэниэххитин да сөп этэ… Дьиэ буолла да, хатыйыы буоллун, боотулу буоллун, күрүөлээҕэ-хаһаалааҕа ордук… Чэ, бээ, биһиги барыах, Сөдүөт, тардыллан хаалаары гынныбыт, — диэн баран, Хабырыыл кыра лэкэчэх дүлүҥ чууркаттан «айалаан-дьойолоон» туран кэлбитэ…

Биирдэ Соппуруон куоракка наадатыгар киирэ сырыттаҕына, итинниккэ маарынныыр түбэлтэни аймаҕа уол Сэргэй кэпсээн соһуппуттаах.

— Дьэ, нокоо, быйыл «абааһылара» диэннэрин көрдүм… Буолаары буолан үстэр.

— Үстэр даа? — Соппуруон соһуйан, иһэн испит чэйин төттөрү остуолга уураат, улаханнык соһуйан киһитин сирэйин одууласпыта.

— Ээ, үстэр. Чэ, оннук чуолкайдык сирэйдэрин эҥин көрбөтүбүт гынан баран, күлүктэр.

— Ол ханна көрдүгүт?

— Дойдубар. Урут-уруккуттан оҕо эрдэхпититтэн мустан оонньуур ырааһыйалаахпыт ээ. Чугас ойуур саҕатыгар былыргы киһи уҥуохтара баар. Мин куораттан тахсыбыппар бииргэ үөрэммит уолаттарбын кытта көрсүбүччэ онно тиийэн, аһаан-сиэн чалбараҥнаатыбыт. Биир киһи аһыырын аһаатыбыт быһыылаах, ырыа-тойук да элбэҕэ. Онтон биир уолбут: «Тохтооҥ эрэ, ол туохтар эрэ иһэллэр!» — диэбитигэр көрө түстүбүт – дьэ киһиттэн эрэ ураты дьон иһэллэрэ, көрөөт да куттанныбыт аҕай, ол курдук куттууллар дуу, хайыыллар дуу. Бары хомунар да бокуойа суох куотар аакка бардыбыт. Саатар, борук-сорук буолан, түҥ-таҥ түһэн куотаары, охтооччу да баара. Мин Уйбаанчыктыын дьэ сүүрэн адаарыйыы. Сүрэҕим айахпынан тахсыах курдук. Таайым, муҥар, аанын хатанан кэбиспит. Уйбаанчык биһикки, кэннибитин хайыһан көрө-көрө, халҕаны бокуойа суох тоҥсуйан дарбыйдыбыт. Көстүбэттэр этэ да, дьэ ол курдук улаханнык куттаабыттара. Таайым ол тоҥсууртан утуйа сытан улаханнык соһуйан уһуктубут этэ. «Түүннэри сырыылаах дьоҥҥут, кырдьаҕас киһини соһутан уһугуннара-уһугуннара», — диэн мөҕүттэ-мөҕүттэ аанын арыйан биэрбитэ. Сирэйбит-харахпыт турбутун көрдө быһыылаах: «Туох буолан кэллигит? Арыгылаан тиэриллэҥнии сылдьаҕыт дуу? Бу Уйбаанчык дьиэҕэр барбакка эмиэ туохха кэлистиҥ? Ууруна сытар арыгым суох! Бар, дьиэҕэр!» — диэн киһибин холдьоҕуста.

— Таай, биһигини «абааһылар» куттаатылар. Уйбаанчыгы үүрүмэ, манна хоннун, сарсын барыа, — диэтим.

— Абааһылар даа? Ол ханна? — диэн үрүт-үөһэ ыйыталаһан, хат-хат кэпсэттэрэн баран, уоһун иһигэр тугу эрэ ботугуруу-ботугуруу кириэс охсунна. Ол сүгүн сылдьыбаккаҕыт, көһүннэхтэрэ. Оо, төһө эрэ иһэн-аһаан, айдааран дьаабыламмыккыт буолла, аанньаран көстүөхтэрэ дуо? Кэллиҥ да «көрсүһэбит» аатыран, арыгынан тууттанаҕыт, баардарын биллэрдэхтэрэ дии. Туох дьон харалла сыталларын туох билиэй?! Түүннэри сылдьар үчүгэйи аҕалбата биллэр, олоруоххут дуо, дьыбааны түһэрэн, оронно оностон утуйуҥ, — диэн баран, саппыт оһоҕун арыйан, чыыспаан тыыран, сиэллэнэн-майырданан уоһун иһигэр бэрт элбэҕи баллыгырыы-баллыгырыы оһоҕун аһатан сыт-сымар таһаарбыта.

Соппуруон иһигэр «эмиэ үстэр эбит, тугун дьиктитэй?» — дии санаан баран, бэйэтэ эмиэ итинник куттаммыттааҕын туһунан хардары кэпсээн биэрбиттээҕэ.

Айылҕаҕа киһи билбэтэ-көрбөтө ханна барыай, баһаам буоллаҕа…

Оруо-маһы ортотунан быһыыламматахха, сир-дойду иччитэ да ама туората-атарахсыта көрдөҕөй?! Куосталаах Соппуруон кэлин тосту көнөн, көрсүөрэн, «били аһы» улаханнык амсайаллара да иһиллибэт, түспэтийдэхтэрэ да буоллаҕа. Сылын аайы иккис дойду оностубут, сылдьа үөрүйэх сирдэригэр оттуу-мастыы, таарыйа, бултана даҕаны бараллар. Этэҥҥэ, кэлин оннугу-манныгы көрдүбүт диэбэттэр. Быйылгы дьылга эмиэ саас кэлэрин, кус ытыатын тулуйбакка-тэһийбэккэ күүттүлэр. Күүтүмүнэ. Эр дьон буоллахтара, булчут хааннара уһугуннаҕа, ону тэҥэ айылҕа барахсаҥҥа дууһалыын сынньаныы, киһи сиэринэн сырыттахха, туох куһаҕаннаах буолуоҕай.

Алгыстаах Сарыада

Оставить комментарий

Войти с помощью: