Skip to content

АНОНС !!!

Ураты оҥоһуулаах Балысхан Уус күөрдэ

Хаҥаластааҕы «В.А. Петрова аат. кыраайы үөрэтэр түмэлгэ» баар Балысхан Уус күөрдүн туһунан.

Номоххо кэпсэнэринэн Саадьаҕай баһылыктаах Хаҥалас дьоно Сататтан, Аканаттан сирэ-уота тиийбэт дьону ыҥыртаан аҕалан билиҥҥи Өҥөлдьө сиригэр олохсуйбуттар.

Ол курдук Бүлүү уокуругун барабалыанньатын сурунаалыгар суруллубутунан алтынньы 21 күнүгэр 1860 с. Хаҥаластан 207 эр киһини уонна 128 дьахтары билиҥҥи Өҥөлдьө сиригэр көһөрөн илдьибиттэр (НА РС (Я), ф.42и, оп.1.д.8.лл69-74). Бу барбыт дьон истэригэр тимир уустара эмиэ бааллар эбит.

Өҥөлдьө уустара XIX үйэҕэ элбэхтик аатыра-сураҕыра сылдьыбыттар. Кинилэр тимирдээх таастарын Марха өрүс биэрэгиттэн хомуйаллар эбит.

Кэнники көлүөнэ уустартан Николай Петрович Григорьев-Балысхан Уус (1902-1965) дэгиттэр ууһунан биллибит. Сүрдээх күүстээх, бэйэтин кыанар киһи эбит. Дэгиттэр талааннаах буолан тимир, көмүс уонна мас ууһунан биллибит.  «Кыһыл сулус», онтон «Хоммууна суола» колхуостарга уонунан сылларга уһаммыта. Бэйэтэ туппут икки олорор дьиэтин, ампаарын, хотонун уонна уһанар дьиэтин, кини өлбүтүн кэннэ, сопхуостар сайылык дьиэ гынан уһуннук олорбуттар. Билигин даҕаны дьиэтэ чэгиэн турар.

2019 с. сиэнэ Өҥөлдьө нэһилиэгин баһылыга Иннокентьев Афанасий Николаевич эһэтин Николай Петрович Григорьев-Балысхан Уус икки хаамыралаах күөрдүн биһиги түмэлгэ бэлэхтээбитэ. Күөрт олус улахан, үөт талаҕынан эргитиллибит, тириитэ туоһунан үүйүллүбүт, икки хаамыралаах буолан соҕотох киһи үөһэ ыйаан туран күөртүүр эбит.

Бу күөрт биһиги түмэлбитигэр кэлбитэ историческай суолталаах. Төрүт былыргы өбүгэлэрин удьуордарыгар — Сата уустарыгар эргийэн кэлбит буолуон сөп. Хаҥалас уонна Өҥөлдьө биир ситимнээхтэрин чаҕылхай туоһута буолар.

В.А. Петрова аатынан кыраайы үөрэтэр түмэл

Оставить комментарий

Войти с помощью: