Skip to content

АНОНС

Открылся   YouTube канал Тубсааны 

Дьикти оҥоһуулаах сүгэ

(биир экспонат быыстапката)

Бугдасов (Бугдас) Гаврил Иванович

1851 с. Хаҥаласка Мунду Күөлгэ төрөөбүт. Оҕо эрдэҕиттэн бэйэтин кыанар, сытыы-хотуу буола улааппыт. Оҕотук сааһыгар, борбуйун кыанаат Бодойбоҕо барбыт уонна көмүскэ үлэлээбит. Онно сылдьан биирдэ эмит дойдутугар кэлэн барар  уонна куулунан аһылык аҕалар эбит.

25 сааһыгар дойдутугар ситэн-хотон, ыарахан үлэҕэ үөрэммит, кыайыылаах-хотуулаах үлэһит киһи буолан эргиллибит.

Улахан Эбэҕэ-Дьөҥкүүдэ чүөмпэлэригэр элбэхтик илимнээн, күһүнүн муҥхалаан элбэх балыгы ылан дьонун-сэргэтин аһатар эбит. Ону таһынан Сата дэриэбинэтигэр киллэрэн уустары кытта туттар сэпкэ мэнэйдэһэр эбит. Биир оннук сырыытыгар бэйэтигэр анаан сүгэ оҕустаран ылбыт. Ол сүгэтин олус сөбүлээн илиититтэн араарбат эбит.

1910 с. уол оҕоломмут, онон Мунду Күөлүгэр, маһын бэйэтэ соҕотоҕун бэлэмнээн таҥастаабыт. Нууччалыы ампаар дьиэни туттубут. Холкуостар бөдөҥсүйэр кэмнэригэр 1938 с. ол дьиэтин Ампаардаахха көһөрөн туттубут. 1954-55 сс. аны Ынахсыкка көһөрөн аҕалан туппуттар. Ити дьиэ билигин даҕаны сэнэх турар.

Сата ууһугар оҕустарбыт сүгэтин Хабырылла үйэтин тухары илдьэ сылдьыбыт. Биитэ отой бүтэн хаалбытыгар Сатаҕа киирэн саҥаттан куттаран биилэппит. Талааннаах тарбахтаах мындыр Уус, тимири тимиргэ сыһыарбыта арахсан хаалбакка, хаһаайынын кэнниттэн өссө да уһуннук туттуллубут. Оҕонньор хос-хос сиэннэрэ сүгэни улаатан тутта сылдьар кэмнэригэр, ончоҕо хайдыбытын аныгылыы сваркалаан тутта сылдьыбыттар да, син биир арахса сылдьар эбит.

Ол иһин сиэнэ Иванов Л.Д. бу дьикти оҥоһуулаах сүгэни биһиги түмэлбитигэр аҕалан туттарбыта.

Ынахсыттааҕы филиал

В.А. Петрова аатынан тумэл методиhа Д.И.Докторов

12

Оставить комментарий

Войти с помощью: