Skip to content

АНОНС

Открылся   YouTube канал Тубсааны 

Томтору уонна Бороҕоннооҕу Вознесенскай (Александр Невскэй) таҥаратын дьиэтин харыстыаҕыҥ, хараанныаҕыҥ

21.04.2021 09:31Мүрү саһар5ата

Томторго Бороҕоннооҕу таҥара дьиэтэ (храма) икки тус туспа (престолтан) Вознесение бырааһынньыгын чиэһигэр бэс ыйын 14 күнүгэр иккис Сибэтиэй Александр Невскэй аатынан бэс ыйын 16 күнүгэр сиэр-туом тэрийбиттэр (сибэтии гыммыттар). Ол иһин сурукка киирбитинэн Томтор таҥаратын дьиэтэ Борогонская Вознесенская (Александра Невская) церковь диэн ааттанар. Бороҕоннооҕу икки (престоллаах) таҥара дьиэтин (храмын) сиэрин-туомун ыытыы кэмигэр (святи буолуутугар) Александр 1 ыраахтааҕы сибэтиэй Александр Невскэй мөссүөнэ ойууламмыт хартыынатын (иконатын) бэлэх ыыппыта биллэр.

Александр Невскэй нуучча норуотун национальнай Дьоруойунан биллэр. Кининэн киэҥ Арассыыйа бүтүннүүтэ киэн туттар. Новгородскай уобалаһы дьаһайбыт уонна бэйэтин сэриитин салайбыт Александр Невскэй дириҥ өйдөөх бэлиитик, сэриини сатабыллаахтык салайар (стратег), сэрии хайдах баран иһэрин көрөн салайар ньымалары (тактиканы) үчүгэйдик баһылаабыт бэйэтэ салайан кыттыбыт аҕыс кыргыһыыларыгар хотторууну көрсүбэккэ, барыларыгар кыайыыны аҕалбыт улуу полководец буолар.

 

Александр Невскэй христианскай итэҕэл дьиҥ чахчы баһылыга буолан, илиҥҥи христианскай итэҕэли православиены харыстааһыҥҥа, нуучча норуотун сирин, көҥүлүн көмүскээһиҥҥэ олоҕун бүтүннүү анаабыт православнай итэҕэли Алексия диэн аатынан тус бэйэтэ ааттанан, ылыммытын туһунан андаҕар биэрбитэ. Нуучча православнай таҥараларын дьиэлэригэр ытык (святой) киһи быһыытынан буолбута.

 

Кини нуучча сиригэр илиҥҥи христианскай итэҕэли – православиены хаалларар, харыстыыр туһугар Римскэй католическай итэҕэл (христианскай итэҕэл биир салаата) киинэ Ватикан тыл тылга киирсэн православиеттан аккаастанан католическай итэҕэли – нуучча сиригэр хаалларар туһугар сөбүлэһэр этиилэригэр киирэн биэрбэт туһугар хорсуннук баран испитэ. 1543 сыллаахха православнай итэҕэллээхтэр Александр Невскайы дьиктини оҥорооччулар диэн ааттанааччылар ахсааннарыгар киллэрбиттэрэ. Александр Невскай нууччатын сирин көмүскээбитэ, нуучча сиригэр православнай итэҕэл хааларын туһугар турууласпыта, охсуспута, эрэйдэммитэ. Маннык сырдык дьону таҥара дьиэлэрэ ытык, ыраас дьонунан билинэллэр. Кинилэр сырдык ааттарыгар мөссүөннэрин уруһуйдаан оҥороллор (иконнары), таҥара дьиэлэрин, манастыырдары ааттыыллар.

 

Күн бүгүн Сахабыт сирин үрдүнэн сибэтиэй Александр Невскэй аатынан ааттанар соҕотох кырдьаҕас тутуу – Томторго Бороҕоннооҕу таҥара дьиэтэ – устуоруйа чахчыта буолан турар. Бу кырдьаҕас таҥара дьиэтэ уруккута Бороҕон улууһун, билиҥҥитэ Уус Алдан улууһун сыдьааннарыттан – биһигиттэн – харыстабылы, чөлүгэр түһэриини күүтэр. Бороҕоттор нуучча итэҕэлин ылынан сүрэхтэнэр (ааттанар) буолбуппут. Нуучча-саха доҕордуу, иллээх норуот буолан олоробут. Лөгөй тойонтон саҕалаан Бороҕон сирэ-уота доҕордоһуу туоната буолбута.

 

Улуу Өксөкүлээх Өлөксөй өркөн өйүн, ырааҕы өтө көрүүтүн олоххо киллэрэр туһуттан 1986 сыл муус устар 11 күнүттэн Суорун Омоллоон, Гаврил Колесов, Анатолий Старостин – Сиэн Кынат, оччотооҕу Партизан Заболоцкай аатынан сопхуос Хомустааҕар, Даалытыгар, Кэптэнитигэр, Тулунатыгар сылдьан, Суоттуга “Доҕордоһуу” мусуойа тэриллиэхтээҕин кэпсээбиттэрэ, мусуой тэриллиитигэр сүрүн тирэҕинэн Уус Алдан олохтоохторо, чуолаан Лөгөй тойон сиэннэрэ – лөгөйдөр – бу улахан үлэҕэ быһаччы көмөлөһүөхтээхтэрин туһунан өйдөтөр үлэни ыытыы буолбута.

 

Лөгөй сиригэр Дмитрий Кононович ити кэннэ киэҥник, уһуннук өрөөн сылдьыбатаҕа. Бу умнуллубат сырыы “Доҕордоһуу” мусуойун тэриллиитин маҥнайгы дьоһун хардыыта этэ. Мусуойу тэрийиигэ Суорун Омоллоон, улуу Өксөкүлээх Өлөксөй сиэнэ Раиса Кулаковская, Өксөкүлээх күтүөтэ биир дойдулаахпыт Степан Охлопков, кинилэр оҕолоро, Өксөкүлээх хос сиэнэ Степан Охлопков улахан үлэни ыыппыттара, Суоттутааҕы “Доҕордоһуу” мусуойун аан дойду таһымыгар таһаарбыттара.

 

Ол үтүө холобуру табатык туһанан, 2021 сыл ыам ыйын 13 күнүгэр Александр Невскэй төрөөбүтэ 800 сыла туоларынан уонна дойдубут бэрэсидьиэнэ Владимир Путин 2014 сыл бэс ыйын 14 күнүгэр А. Невскэй төрөөбүтэ 800 сылын бэлиэтиир туһунан, СӨ Ил Дархана Айсен Николаев 2021 сыл тохсунньу 15 күнүгэр А.Невскэй төрөөбүтэ 800 сылын тэрийэн ыытар туһунан ыйаахтарыгар олоҕуран, онон салайтаран, чуолаан Мүрү алаас сирин-уотун туһанан олорор Мүрү, Лөгөй, II Лөгөй, Хоро, I Хоро нэһилиэктэрин олохтоохторо бу улахан ис хоһоонноох үлэҕэ бары түмсэн, биир өйгө-санааҕа киирэн, сүгэ, күрдьэх, эрбии тутан, тыраахтар, массыына көлөнү тэһииннээн күргүөмнээх, көхтөөх үлэҕэ турунан, Томторго турар Бороҕоннооҕу Вознесенскай (Александр Невскэй) таҥаратын дьиэтин тас көстүүтүн буорту гынар эргэ бүтэйдэрин, хаһааларын, туттуллубат буолбут сибиинньэ дьиэлэрин көтүрүөҕүҥ. Инньэ гынан, элбэх историческай тэрээһин, мунньах буолбут ытык сирдэрин –  Томтору – көрүөҕүҥ, ыраастыаҕыҥ, устуоруйа биир кэрэ-бэлиэ сирин харыстыаҕыҥ, хараанныаҕыҥ.

 

Оставить комментарий

Войти с помощью: