Skip to content

АНОНС

Открылся   YouTube канал Тубсааны 

Манчаары оонньууларыгар 200 эр киһи хомуһуоллаах киириэхтэрэ

Сегодня, 11:56 Издание: «Газета “Үлэ күүһэ”»

Эр киһи Сир Ийэ үрдүгэр
Үөрүүтэ ананан төрүөхтээх,
Ахсым ат арҕаһын күөнүгэр
Кыайыылаах-хотуулаах сылдьыахтаах.

Наталья Борисова-Нарыйа

Былыр былыргыттан дьон-сэргэ таҥаһа – норуотун эйгэтин, култууратын, итэҕэлин биир көстүүтэ буолар. Ол курдук, биһиги өбүгэлэрбит таҥнар таҥастарыгар, таҥас быһыытыгар-таһаатыгар айылҕаны кытта алтыһыылара, итэҕэллэрэ, ойуута-мандара, өҥө-дьүһүнэ, киэргэлэ-симэҕэ айыылары кытта быстыспат сибээстээҕэ көстөр. Саха киһитэ айылҕа көстүбэт сүдү күүстэрин уобарастаан көрүүтэ уонна ону тыйыс кыһыннаах сиргэ олоҕу кытары ситимнээһинэ, таҥнар таҥаска дириҥ өйдөбүлү үөскэтэр.

Биһиги өбүгэлэрбит таҥастара бириэмэ уларыйыытыгар, олох сайдыытыгар олоҕуран хас да түһүмэҕинэн уларыйан билиҥҥи кэмҥэ диэри сайдан кэллэ.

1960 сылтан саҕалаан Саха сиригэр национальнай таҥнар таҥас үтүө үгэстэрин эргитии, уран тарбахтаах иистэнньэҥнэр сылтан сыл тупсаран, байытан, саҥаттан саҥа, эҥин эгэлгэ оһуору, ойууну түһэрэн киэргэтэллэр, тупсараллар. Атыы-эргиэн сайдан барыаҕыттан таҥаһы таҥныы култуурата аныгы олох ирдэбилинэн уларыйар. Ол эрээри, ханнык баҕарар норуот бэйэтин таҥаһа-саба норуот духуобунай уонна матырыйаалынай култууратын баайа буоларынан таҥас быһыыта-таһаата, оһуордарын ис дьиҥэ, тутула, киэргэллэрэ, симэхтэрэ, кэтиллэр-туттуллар суолтатын уларыппакка талааннаах көмүс илиилээх иистэнньэҥнэрбит, үрдүк айар таһымнаах маастардарбыт, өбүгэлэрбит таҥаһын моһуоннара, симэхтэрин оҥоруу билиҥҥи кэмҥэ тиийэн тахсан кэллэ.

Былыр былыргыттан, Омоҕой Баай саҕаттан, саха Саарыннарын таҥаһа эмиэ кини хайдах балаһыанньалааҕыттан, тулалыыр эйгэҕэ хайдах сыһыаннааҕыттан суолталааҕа. Ол төрүттэрбит таҥнар таҥастара ойуур-тайҕа кыылларын бултуур буолан кыыл таба, тайах уонна күндү түүлээхтэри таҥастаан, сарыы, түнэ оҥостон тиктэн кэтэллэрэ. Бу туһунан “Сылгы баттаҕа бэргэһэлээх, сылгы көхсө сонноох, борооску тириитэ сыалдьалаах, тыһаҕас тириитэ сутуруолаах, сылгы этэрбэстээх, тарбыйах тириитэ кээнчэлээх, оҕус моонньун тириитэ кэтит курдаах, сылгы көхсүн тириитэ үтүлүктээх эбиттэр”, – диэн Сэһэн Боло былыр төрүттэрбит таҥастарын ойуулаан суруйууларыттан көрүөххэ сөп.

Саха национальнай таҥаһа билигин бэлиэ кэмнэргэ, ыһыахтарга, сиэргэ-туомҥа анаан кэтиллэр норуот дириҥ итэҕэлин көрдөрөр таҥас быһыытынан көстөр.

Быйыл Горнай улууһугар Манчаары оонньуулара ыытылларынан бэлэмнэнии үлэ киэҥ хабааннаахтык бара турар. Манчаары туһунан номохтору, үһүйээннэри, кэпсээннэри аахпатах, ырыалары, тойуктары ыллаабатах саха аҕыйаҕа буолуо.

Манчаары оонньууларыгар өрөгөйдөөх арыллыытын биир сонун көстүүтүнэн саха Саарынын аныгытыллан тигиллибит хомуһуол сонун 200 эр киһи кэтэн киириитэ буолуохтаах. Бу улууспут эр дьоно олоҥхо Боотурун тэҥэ туохтан да толлубат бастыҥ буолалларын кэрэһэлиир ураты саҥа көстүү буолуохтаах. Хомуһуол былыр саха эр киһитэ мааныга улахан ааттаах-суоллаах көрсүһүүлэргэ кэтэр мааны соно буолара. Онон бу ураты көстүү улуус эр дьоно тулхадыйбат тирэхпит, үйэлээх өйөбүлбүт, эрэллээх эркиммит буолалларын көрдөрүөхтээх.

 

Маны таһынан ыалдьыттарбыт хомуһуол сону кэтэн, эр киһи сирдээҕи олоҕор кэккэлэһэр сахалыы былаачыйалаах, хаарыс хаһыаччыктаах кэрэ аҥаардарын, Далбар Хотуттарын кытта ханыылаһа хаамсаллара Манчаары оонньууларын эриэккэс көстүүтүнэн буолуохтаах. Оннук көстүүнү ситиһэргэ турар сорук тула бары бииргэ түмсүөҕүҥ!

Марфа Петрова,
улуустааҕы маастардар “Тиһилик” норуодунай кэлэктиибин салайааччыта

Хаартыскалар сорохторо интэриниэт ситимиттэн туһанылыннылар

Оставить комментарий

Войти с помощью: