Skip to content

АНОНС

Открылся   YouTube канал Тубсааны 

Бүлүү фермерэ Афанасий Харлампьев: “Үчүгэй тэрилгэ эрэ хаачыстыбалаах ас оҥоһуллар”

Сегодня, 10:36

Кырдьаҕас Бүлүү куоратын пааркатын утары турар “Сайын” павильоҥҥа Лөкөчөөннөөҕү “Тускул” бааһынай хаһаайыстыба этэ-үүтэ, сүөгэйэ, суората, сымнаҕас сыыра атыыга хамаҕатык барар. Хаһаайыстыба Бүлүү улууһугар бастакынан оҥорон таһаарбыт сымнаҕас сыыра Саха сиригэр тиийэ биһирэннэ.


Афанасий Кузьмич Харлампьев салайааччылаах бааһынай хаһаайыстыба улууска биир бөдөҥнөр ахсааннарыгар киирсэр, үлэтэ киэҥник биллэр, оҥорор бородууксуйата Бүлүүгэ, Дьокуускайга атыыланар. Хаһаайыстыба 140 ынах сүөһүнү кыстатан дьыл таһаарар, ол иһигэр 60 ыанар ынаҕы тутар. Хаһаайыстыба биир дьиктитинэн Лөкөчөөнтөн 400 км тэйиччи Дьокуускай таһынааҕы Тулагыга оттуура буолар. Салайааччы Лөкөчөөн таһынааҕы ходуһа сирэ кырыымчыгынан, үүнүүтэ аҕыйаҕынан хаһыс да сылларын ыраах тиийэн оттуулларын кэпсиир. Тулагы Бүгүр арыытыгар “Тускул” бааһынай хаһаайыстыба отун үксүн кэриэтин оттуур. 140 ынах сүөһүнү кыстатарга 400 т отунан кыстыгы туоруулларын бэлиэтииллэр.


Оппутун Дьокуускайтан бэйэбит тиэхиньикэбитинэн таһабыт, – диэн кэпсиир Афанасий Кузьмич уонна салгыыр, – Тулагыттан тыраахтар эттэһэн, оппутун 4-5 тыһыынча солкуобайга массыынаҕа тиэйтэрэбит. Быйыл ыраахтан тиэйэллэр диэн 190 т оту таһыыга үбүнэн көмө көрбүттэригэр махталбын тиэрдэбин. Биһиэхэ бу улахан көмө буолар.
Бородууксуйа: эт-үүт оҥорон үлэлиир, элбэх сүөһү тутар бааһынай хаһаайыстыбаларга көмө көрүллүбэт буолбатах. Улуус да, министиэристибэ да өттүлэриттэн көмө оҥороллорун билэн олоробут. Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ көмөтө элбэх, ол иһигэр ыһыы сиэмэтигэр, ыһыыга тиэхиньикэ уматыгар, араас астыыр-үөллүүр тэрил ыларга көмө көрөр.
Тыраахтардарынан син хааччыллыылаахпыт: от-мас, ыһыы үлэтигэр икки МТЗ-80, биир МТЗ-2112 тыраахтардары туһанабыт.

Биһиэхэ ходуһа сирин үүнүүтэ мөлтөх соҕус, ходуһата эргэрэн үүнүүнү биэрбэт. Мин хайдах да Лөкөчөөнтөн чугас эргин 400 туонна оту оттуур кыаҕым суох. Ол иһин чугас оттуур сирбэр дьаныһан туран элбэх сыллаах оту ыһа сатыыбыт. Бэйэтин туһугар чахчы элбэх үлэттэн тахсар: сирин хорутуоххун, отун ыһыаххын наада. Улуҥнаах диэн оттонор сиргэ элбэх сыллаах оту ыспытым да, кыайан тахсыбатаҕа. Оттон Бүгүр диэн сиргэ 20 гектарга ыспытым үчүгэй үүнүүнү биэрбитэ. Дьиэ таһыгар оттообот буолбатахпыт, от үүммүт сиригэр оттуу сатыыбыт.
Былырыын дьиэ таһыгар 15 гектарга горох булкаһыктаах эбиэс ыспыппыт сүрдээҕин үүммүтэ. 300 т кэриҥэ күөх маассаны сиилэскэ анаан укпуппут. Кыһынын ити бааһынабытыгар балбаах тиэйэн уоҕурдабыт.


Ынах сиилэһи сиэтэҕинэ үүтэ биллэ элбиир. Ынахтарым үүттээхтэр да, боруодаларын тупсарбыт киһи диэн баҕа санаалаахпын. Былырыын хаһаайыстыбабыт соҕотуопкалыыр тэрилтэ буола сылдьыбыта – 150 т үүтү туттаран былааммытын толорбуппут. Уолум Максим астыыр-үөллүүр сыаҕы үлэлэтэн сүөгэй, суорат, сыыр, арыы оҥорор.
Саҥа арыы сыаҕын дьиэтин тутуннубут, саҥа эбийиэккэ саҥа тэрил туруоруохпут диэн былаанныыбыт. Аһы-үөлү суулуур тэрил ылбыппыт, үрүҥ аспытын тетрапак упаковкаҕа кутуохпут. Биир сүрүн сыалбыт – уһуннук хараллар үүккэ киирсиэхтээхпит. Улуус көмөлөстөҕүнэ үүтү ыраастыыр, стерилизациялыыр тэрил ылан туруоран үлэлэтиэхпитин баҕарабыт.
Мин санаабар, хаһаайыстыбаларга дьыала төрдө-төбөтө, дохуот аахсарга үрүҥ аһы, эти харайар, астыыр оборудованиеҕа сытар. Үчүгэй тэрилгэ эрэ хаачыстыбалаах ас оҥоһуллар.
Бэлэмнээтэ Николай КУПРИЯНОВ.

Оставить комментарий

Войти с помощью: