Skip to content

АНОНС

Открылся канал нашего портала в Ютубе - Канал «Якутия. Образ будущего»

🌿🌿🌿🌿❄🌿🌿🌿🌿 Аламай күн сыламынан! Сахам сайаҕас дьоно- сэргэтэ!🌿☀🌈


  • Бэҕэһээ 02.02.2020 үйэ саҥатыгар “Тускул” иһинэн тэриллэн үлэлиир Тубсаана “Кэрэ абылаҥа” эстетическэй киин сайар кыргыттара, Далбар Хотуттара “Кэрэни ,Тапталы, Үтүө санааны салайар” алгыс түһэрдибит. Ярославскай аатынан музей балаҕаныгар мустан, дьиҥи истэ кэлбит дьону сахалыы сиэрдээн- туомнаан көрүстүбүт. Аан айаҕар туран, биирдиилээн ыалдьыты сылаас мичээринэн көрсөөт, “Хайа кыыһа”- эдьиий Сибиэтэ дьон санныгар, хонноҕор олорсон киирбит куһаҕан дьайы тэбээн, саҥа дьону уот, дьиэ иччитэ атыҥыраабатын диэн сүүстэригэр күл аҕаан, оройго олорсооччулары алтан чуорааны тарбахтарынан таарыйтаран үргүтэлээн ыраастаталаан киллэртээтэ. Хаҥас аан өттүнэн ааһан, тас таҥастарын устарга миэстэни ыйан биэрээччи сайаҕастык салайда. Алгыс ыла кэлбит биир куттаах дьону истиҥник көрүстүбүт, олорор олохторун булуналларыгар эттибит.

  • Ыалдьыты көрсүү сиэрэ- туома бүтэн аны уот оттон
    алгыс ылыныыга бэлэмнээни барда. Кэлбит ыалдьыттар, тэрээһин дьоно бука бары төлүпүөнү араардыбыт. Атын тыас- уус аралдьытан, эйгэбит туруга ыһыллыбатын курдук дьаһанныбыт. Хомуһуннаах хомус тыаһа алгыс аанын сэрэнэр сэрбэнэн сэгэттэ. Дьэ онуоха “Тускул” аҕа баһылыга, Ньурбаттан төрүттээх түүр омук ытыктыыр историга Афанасий Алексеевич Николаев сахалыы ийэ кутунан туох сыаллаах- соруктаах мустубуппутун бэрт кылгастык билиһиннэрдэ. Саха тылын үөрэхтээҕэ, Уус- Алдан Бээрийэтиттэн төрүттээх бэйээт, суруналыыс суруйааччы Айгыына барахсан сайыҥҥылыы сайаҕас сахалыы саҥабыт, иэйэр ийэ тылбыт тыын ылар тыыннаах буолар туоһубут диэн ситимнээтэ. Ол ситимнээттин кытта айыылартан айдарыылаах эдьиийбит Тубсаана көмүлүөк оһоххо чугаһаан, эрдэ бэлэмнэниллибит хаппыт маска уоту саҕан уматта. Уот иччитигэр анаан сахатын сирин бар дьонун бука барыларын алҕаан, санааларын ыраастаан, ис кэрэлэрин уһугуннаран, ийэлии тапталы саҕан, үтүө санааны олохсутан, сиэри- туому, үгэһи тутуһан, айылҕаларын, сирдэрин- дойдуларын харыстаһа, араҥаччылыы, айа- тута, этэҥҥэ үлэлии – хамсыы сылдьалларын туһугар санаатын ыытта. Аал уоппут үөрэн күлүмнээтэ., мас чоҕо кытарымтыйыыта дьөһөгөй оҕотун үрүҥ сиэлин үстэ уурда, сылаас илиитинэн саһарчы буһарбыт арыылаах алаадьытын уунна, уохтаах кымыһынан айах тутта. Аал- уоппут иччитэ үөрүүтүттэн сырдьыгынаата, арыый наллаан умайда. Ол кэнниттэн чаҕылҕан түспүт маһыттан чыыппаан бэлэмнээбитин сэрэнэн ылан, уотугар чугаһатан -” мустубут дьоммун ыраастыырбын көҥүллээ… ” диэн көрдөһөн, тулалаан турар дьонун кэриччи хааман арчылаата.Иччилэриттэн көҥүл ылан, тойук туойан ийэ кылыһаҕын Үрдүк Айыыларга көтүтэн, алгыһын сиэрин ситэрдэ. Дьэ ол алгыс түгэнигэр, чычаас куттаахтар сир- дойду үрдүнэн көтөн алаастарбытын өҥөйөн көрдүбүт, сиргэ түһэн тилэхпитинэн тирэннибит. Алгыс сиэрэ- туома силигилээн сириэдийдэ, ыраас санаабыт ыратын ырыата ылласта. Ону кытта ыырбыт ырааһыран куппут үөрдэ, сүрбүт көтөҕүлүннэ, чөл туруктанна. Биир санаанан эр хоһуун уолаттар остуоллары көмүлүк оһох иннигэр аҕаллылар, олбохпутун буллардылар.

  • Алгыс ылынан, үөрэн-көтөн сэргэхсийэн өрөөбүт уоспут өһүлүннэ, хоммут уоспут хоҥунна. Кэрэни эрэ кэпсэтэн кэҕийистибит, ырааһы эрэ ыраҥалаан ыксаластыбыт. Арыылаах алаадьынан, сымнаҕастык буспут сылгы, ынах этинэн, көбүөрдээх лэппиэскэнэн, тоҥ күөрчэҕинэн мааныланныбыт. Ыалдьыты күндүлүүр төрүт үгэспитин тутуһан, ыһаарыламмыт эмис собону өлүүлээн түҥэттибит, Үс Хатыҥҥа биһиктэммит, Байбал кытыт биэтиттэн ыаммыт уохтаах кымыһын амсайан саха тыынын киллэрдибит, иһирэхтик иэйдибит, сылаастык санастыбыт, ылбаҕай ырыаны истэн сыалыһар быарыныы сылаанньыйдыбыт, төрөөбүт төрүт дойдубут туһунан хомоҕой хоһооҥҥо хоннохтоохтук хомулла оҕустубут.
    Айылҕататтан сырдык куттаах, күн курдук сылаас сыдьаайдаах Тубсаанабыт
    сүбэ тылын сэргэхтик сэҥээрдибит, ыпсаҕай, ылыннарыылаах, ыллыктаах тылын истиҥин иһиттибит. Эдэр ыччат мунаарарын ыйытан, түгэхтээх сүбэни истэн иҥэриннэ. Кэлбит ыалдьыт сайа тыыммыт санаалара аһыллан, бэйэтэ кэпсээн- ипсээн эбэн -сабан кыттыста. Кыраҕы харахт
  • аах, ойуулуур-бичиктиир куттаах Клара диэн кылаан кыыспыт, айылҕа өҥө хайдах курдук дьүөрэлэһэн, санааны күүһүрдэн күүркэтэрин, киһиэхэ итэҕэли иҥэрэрин, эрэл эбэрин кэпсээн дуоһуйда.
    Бүлүү түгэҕэр бүөмнээн бүгэн сытар Түҥ өрүс тардыытыттан төрүттээх, силистээх- мутуктаах аҕыс уон тоҕус хаарыгар үктэммит ытык кырдьаҕас Анна Евсеевна сэрии саҕанааҕы сут сылыгар олорон ааспыт, тус олоҕор билбит долгутуулаах дьиҥ кэпсээнин кэрэхсээн иһиттибит, тулууругар, дьулууругар махтанан, ис куппутугар иһирэхтик ылынныбыт. Дьэ, ол кэннэ нохтолоох тойон сүрэхпит үөрэн, сэргэх сэһэнтэн сэгэлдьийэн, тарбахтартан таҕайсан, ытыстартан ылсыһан, тоҥолохтон тутуһан, күн эргииринии, төбүрүөннээн Бүлүүлүү, Уус Найахылыы, Ленскэйдии үс араас оһуокайы оройуттан тутан өрө тэйэн көҥүлгэ көттүбүт, эһиэкэйи эҥээриттэн эҥсэн эрэллээхтик этэн этитиилээхтик түмүктээтибит.
    Сах саҕаттан саҕыллыбыт сахалар сандаардыбыт, кииллийдибит, киһилии кэпсэттибит. Киэҥ нэлэмэн куйаар киэлитигэр көҥүлүнэн тыынар өбүгэлэрбит барахсаттар, бэттэх буолан бииргэлэстилэр, үөрэн- көтөн сэгэлдьистилэр. Куттар кэпсэтиилэрэ чахчы да баар эбитин, бу күн бигэтик өйдөөн, орто туруу дойдубар, тыйыс тымныылаах Сахам Сиригэр төрөөбүппүттэн үөрэн, киэн туттан, үрүҥ хаар кыырпахтарыгар күн уота тыган, алмаас таастыы кылбачытан тыгарыныы, дууһам сайан уоскулаҥҥа уһунна …
    Толору дьоллонуу диэн бу буоллаҕа. Киһи үөрэриттэн, киһини үөрдэриттэн ордук дьол суох ини.
    Или-Эйэни олохсутан, Үлэни- Үөрүүнү үллэстэн, Дьол- соргу тосхойон , Аал- уот оттунан ыал буолуу, Ийэ, Аҕа, Эбээ, Эһээ дэтэн үөрүүнү үксэтии – бу аата дьол, олох оҥкулун оҥоһуллуута, кэнчээри ыччат кэскилин түстээһин, кэрэни кэрэхсэтэн, тапталынан угуттааһын, үтүө санааны иҥэрии!Элбэх оҕолоох ыал ийэтэ, эбээтэ, “Тубсаана “түмсүү сэһэнньитэ Сир симэҕэ🌺.03.02.2020с. 13ч.47м.
    🌿🌿🌿🌿❄🌿🌿🌿🌿

Оставить комментарий

Войти с помощью: