Skip to content

АНОНС

Открылся канал нашего портала в Ютубе - Канал «Якутия. Образ будущего»

Санаалар.

 

Тубсаана.

3 декабря 2015 г.

001Кулун тутарга 2007 сыллаахха, Өймөкөөн диэн сиргэ, доҕотторбун кытта барсыбытым. Күн-дьыл туран биэрбитэ. Сааскы салгын сайа охсон киһини эрэ ыҥырара-угуйара. Томпо хайалара, Саха бухатыырдарын курдук, халлаанҥа харбыалаһан киһини эрэ сөхтөрөрө -сүгүрүтэрэ.

Мин саха ыалыгар ыалдьыттыы баран иһэрбиттэн, ис-испиттэн сүргэм көтөҕүллэн, туох эрэ эрэл-санаа кыыма оонньуура. Доҕотторум бэйэлэрэ эрдэттэн ыалынан доҕордоһор этилэр. Мин бастакы көрсүһүүм саха сиэринэн хантан хааннаахпын,кимтэн-кииннээхпин диэнтэн саҕалаан, олох- дьаһах, үөрэх эйгэтин туһунан элбэх сэһэргэһии буолта.

Ол кэннэ мин элбэхтэ төхтүрүйэн Өймөкөөн сиригэр сүрэхпинэн- быарбынан курдаттыы тартарар буолтум. Биир кэмҥэ сайын оҕобун илдьэ сынньана барбыппыт. Дьэ онно саҕаламмыта бу сиргэ хайдах өйдөөх -санаалаах дьон-сэргэ олороллорун туһунан ааҕааччыларбын кытта кыратык билсиһиннэриэхпин баҕардым , баҕар эһиэххэ да онно майгынныыр түгэннэр буолтара буолуо диэн санааттан.

Дьэ ол маннык этэ: Александр Ильич Кривошапкин бэйэтэ Өймөкөөн төрүт сахата, үс оҕолоох, амарах кэргэнэ Ульяна, саха олоҥхотун суруйалларын курдук дьиэ ис-тас өттө бөҕө таҕа тутуулаах, остуолга ууруллар астара барыта төрүт ас. ( күөрчэх, эт, саламаат, кучу чэй). Сарсыарда турдахха бэйэ- бэйэлэрин кытта наһаа сылаастык эҕэрдэһэллэр.

Холобур:- Үтүө сарсыарданнан! Киэһэ утуйаары сыттахха дьиэ хаһаайына иһирэх санаалаах саҥатынан : – Минньигэстик утуйуҥ! Оҕолоро бары биир киһи курдук хардараллар: – Махтанабыт,барҕарыҥ! Бу саҥа кэлбит ыалдьыты сааһылыыр,толкуйдатар…

Бары дьиэ кэргэннэринэн оҕо да хаалсыбакка үлэҕэ үөрүйэхтэрэ, бэйэлэрин холлорунан үлэлии-хамсыы сылдьаллара киһи хараҕын эрэ үөрдэр. Бу саха ыала халандаар хаамыытынан сиэрдээхтик дьаһанан, кэтэх сылгы, ынах итиитинэн, төрүт идэни баһылаабыттара көстөр. Сүөһүлэрэ, ыттара, барыта сахалыы киһи сүрэҕэр киирэрдии ааттаахтар.

Өй-Мөккүөрэ – диэн ааты киниэххэ доҕотторо биэрбиттэр. Тоҕо диэтэргин кини бэйэтэ айылгытынан мөккүһэн тахсар. Кини этэр-этиитэ мөккүөрэ суох олох суох.Мин кинилиин мөккүһэн сайдыбытым диэххэ сөп.

Бастакы сылбар арҕаалар үөрэхтэрин туһунан мөккүһэрбит, иккис сыл нууччалыы тыл, наука үөрэҕин туһунан мөккүһэрбит, мин тугу билэрбин барытын кэпсээ-сэһэргээ диэн истэн олорооччу, дьэ туох баар билиибин барытын кэпсии сатыырым. Ол кэмҥэ мин наһаа элбэх билиилээхпин-көрүүлээхпин дии сананарым. Испэр ол саҕана элбэх кэккэ боппуруостарга эппиэт көрдүү сылдьарым.

Онтон үһүс сылбар кэлэн ,кэпсиирим суоҕун бэйэм – бэйэбиттэн сөхпүтүм. Онуоха Өй-мөккүөрэ хайа туохкэпсээннээххин диирэ, суох диэбиппин, кулгааҕым эрэ истэн хаалла. Күллэ уонна сахалыы толкуйдаа, киэҥи көрө үөрэн , илдьиритэ, тиэрдэ үөрэн диэбитэ. Биир тылынан: “куораттаа”- диэбитэ…

Билииҥ-көрүүҥ кэҥээтэҕинэ олоонноон олорон сэһэргэһиэхпит диэбитэ. Мин хайыамый куоратка кэлэн дьэ толкуй бөҕө буоллум, күн бүгүнүгэр диэри сахалыы толкуйга үөрэнэ сылдьабын диэххэ сөп. Онон күндү ааҕааччыларбын сахалыы санаалаах,дириҥ өйдөөх,айылҕаттан айдарыылаах ,тус бэйэтэ көрүүлээх ис хоһоонноох толкуйдарын этиилэрин эһиги дьүүлгүтүгэр таһаарабын сэргээн санааҕытын үллэстиҥ.

Бу “Кистэлэҥ күүс” сурунаалтан ылылынна .

Оставить комментарий

Войти с помощью: