Skip to content

АНОНС

Открылся канал нашего портала в Ютубе - Канал «Якутия. Образ будущего»

Алмаасчыт сахаларга сырыттым /Суоллааҕы бэлиэтээһиннэр/ 3 часть.

 

 

От редакции: мы продолжаем публикацию серии путевых заметок известного якутского государственного деятеля, публициста и писателя Д.Ф.Наумова о впечатлениях от посещения им подразделений компании «Алмазы Анабара» летом 2015 г.

Миитэрэй Наумов

20.06.2015

Моргоҕор

Бу сарсыарда олус ыраас халлааҥҥа 6 чааска турбутум. Бу суруйа олордохпуна эмиэ будулуйан, былытын хотуттан тардан тымныйан барда.

Остолобуойга Артемьев Андрейы көрүстүм. Эһиил пенсияҕа тахсабын диир. Онус сылын үлэлиир эбит. Пенсияҕа таҕыстаххына тохтуугун дуу, кэлэҕин дуу диэн ыйыппыппар:

– Улахан харчыга үөрэнэн хааллым, онон бу дойду өрүү тарда турар, cэтинньиттэн эмиэ кэлиэм – диир. Онон тоҕус ый кэриҥэ үлэлиир эбит. Кырдьык элбэх харчыны өлөрөр буоллаҕа. Эдэр сааһын Аммаҕа кыра хамнаска салайааччылары таһар суоппарынан үлэлээбитэ. Миигин эмиэ тиэйбитэ. Үчүгэй дьулурҕа үлэһит этэ. Оннук да сылдьар эбит. Туруоруммут соругун толорор дьулурҕа киһи.

Бүгүн Тигиликииккэ барыахтаахпын. Андрей телефонунан дьоммун кытта кэпсэттим. Тооппойдор утуйа сыталлар үһү. Кийиит Чурапчыга олоҥхо ыһыаҕын тэрээһинигэр үлэлэһэ барбыт. Дима Сивцев Петяҕа акылаат түһэрсэр. Сиибиктэ бүгүн ийэтигэр кэлэн аймахтарын көрсөр үһү. Ол бэрт айдааннаах норуот. Хайаан да көмөтө суох кыайтарбат дьон.

Былааммыт уларыйда. Тигиликииккэ барбатыбыт. «Пентагон» диэн ааттыыр бириискэлэрин саҥа киинэ буолуохтаах сиргэ уонна «Эбэлээх» диэн урут «Алроса» тутан олорбут бөһүөлэктэрэ быраҕыллыбытыгар, баран иһэн «Гусинайдар» уонна «53 учаастакка» сылдьар буоллубут. Миэхэ барыта сонун. Икки сыллааҕыта М.Е. Николаевы, В.Н. Басыгысовы уонна миигин Матвей Николаевич «Маяты» көрдөрө аҕала сылдьыбыта. Урукку «Алроса» обогатительнай фабрикатын таһыгар ол «Пентагону» тутабыт диэн көрдөрбүтэ. «Алмас» щитовой дьиэлэрин проегынан оҥоһуллар культурнай-сынньанар, олорор сир диэн ааттанара. Алта муннуктаах тутуллубутун иһин билигин «Пентагон» диэн ааттаабыттар. Көрүллүө, куоракка тутуллан бүтэ илик үһү диэн хайдах эрэ түгэхтээх кэпсэли истибитим.

9ч.30м. Виктор Эдуардовиһы кытта айаннаатыбыт. Суол-иис үчүгэйэ бөҕө. Автогрейдер көннөрөн иһэр эбит. Хас учаастак аайы суол оҥорооччулаахтар. Биһиги улахан техникабыт суолтан сылтаан алдьаннаҕына суолу ремоннуурдааҕар улахан ночооту аҕалар диэн кэпсиир аргыһым. Массыыналара «Белазтар», японскай, итальянскай фирмалар оҥорбут техникалара. Быйыл дуоллар ыараан Челябинскай трактордарын, Белазтары ыллыбыт дэһэллэр. Россияҕа массыына оҥорор собуот суох. Аныгы капиталистар «ам» гыммыттар. Суохтар. «Нижнэй, Верхнэй Гусинайдар» диэн сортировочнай комплекстарга сырыттыбыт. Үлэлээн ньиргийэ аҕай тураллар. Сортировочнай учаастак начальнига Терентий Егоров диэн Таатта Туора-Күөлүн уола көрсөн кэпсэттэ, көрдөрдө. Техучаастак начальнига Майаттан сылдьар 28 саастаах Андрей Андреевич Игнатьев массыынабытыгар олорсо сылдьан Шамаевка үлэлэрин көрдөрдө, быһаарыстылар. Смена маастардара эдэркээн Нам, Горнай, Мэҥэ уолаттара үлэлэрин туһунан астыктык кэпсээтилэр. Остолобуойга Горнай Кэптиниттэн сылдьар 40-чалаах киһини кытта кэпсэттим. Хантан маннык харчыны өлөрүөхпүнүй диир. Ыһыахтар, оттооһун туһунан кэпсэттибит. Сортировочнай учаастак начальнига Терентий Егоров Туора-Күөл уола үһүс сылбын үлэлиибин. Дойдубар олоробун, атын сиргэ барар санаа суох. Оҕолорум онно улааталлар диэн кэпсиир. Сортировочнай комплекс үлэтин режимин туһунан кэпсэттибит. Эбиэккэ 15 мүнүүтэ,ТО – 30 мүнүүтэ смена устата тохтуур эбит.Онтон ордук тохтуура көҥүллэммэт. Сууйуу сезонун устата оннук тиҥийэ турар, 300 тыһ. куб кумаҕы сууйуохтаах эбиттэр. «Манна бириэмэ мүнүүтэнэн аахсыллар буолар эбит дии, онтон Туора-Күөлгэ мүнүүтэни төһө ааҕар этигиний?» – диэн уолтан ыйыттым. Онно мүнүүтэ суох ээ, онно сарсыарда, күнүс, киэһээ диэн эрэ араарыллар диэбититтэн тото күлүстүбүт. Анаабыр Үрүҥ Хайатыттан сылдьар Петр Поротов диэн хатыҥыр эдэр киьи улахан бэйэлээх японскай бульдозерынан улэлии сылдьарын тохтотторон кэпсэттим. Үһүс сылбын үлэлиибин диир, бэрт ыраас суоллаах-иистээх киһи эбит. Хайдах бачча үлүгэр улахан тыраахтары салайаҕын диэн ыйыппыппар кабинатын көрдөрдө. Эдэр сылдьан С-100 тракторы эримиэннэспитим. Оо, онно холоотоххо олох атын тэрил эбит. Мин сиэним оонньуурун джостигын курдугунан салайаллар эбит. Мин:

– Бэрт да трактор эбит, – диэбтппин

– Бульдозер, – диэн көннөрдулэр.

Манна булдозеристар, белазистар, бааллар, трактористар, суоппардар дэриэбинэҕэ бааллар диэн уоллаттар күлсэллэр. Японскай, итальянскай, беларускай техника улэһиттэрэ атын кэрдиискэ таҕыстахтара. Этэллэрэ эмиэ да сөп ээ. Үөрэннэхтэрэ, ымсыыран баҕаран туран ити техникаҕа улэлиири ситистэхтэрэ уонна тоҕо атыннык ааттаныахтарай! Белазистар, бульдозеристар, алмаасчыттар. Билиҥҥи кэм тыатын сирин сахалара. Үчүгэй буолбат дуо!

Эбэлээх бөһүөлэгэр сырыттыбыт. Урут онно барыта кэлии дьон олорбуттар. «Алроса»-лар улахан да бөһүөлэги туппуттар эбит, ол билигин сабыллан турар. Быйыл саас биир дьиэни Талахтаахха көһөрдүбүт дииллэр. Көрүөм.

Пентагону көрдөрдүлэр. Тутан бүтэрбиттэр. Манна барыта саха уолаттара олоруохтара. Саамай үөрбүтүм диэн үлэһиттэрин усулуобуйатын көрбүттэр. Биир хоско 2 киһи сытар (олорор), олору биирэ күнүску, атына түүҥҥү сменаҕа үлэлиир гына аттарбыттар. Утуйалларын, сынньаналларын мэһэйдэспэттэр. Барыта киһи туһугар. Барыта үлэһит киһилии сылдьарын туһугар анаммыт үлэлэр эбит. Спортивнай зал, конференцзал, кинозал, олох куорат ресторанын курдук остолобуой. Халлаан көннө, күнү супту ардаабыта.

 

Оставить комментарий

Войти с помощью: